Heel soms wil ik reclame maken voor een mooie column. Dit keer voor die van Albert van der Weide over mode en kunst in het openbare ruimte en publieke domein. Ook voeg ik de inspraaktekst van Marlies Leupen, voorzitter van het CBKG en Slag voor Arnhem (Beeldende kunstenaars verenigingen) toe die ze uitsprak in de commissievergadering over de bezuinigingen op kunst en cultuur.

 

Column Albert van der Weide

 

Ik heb een bril gekocht met een Prada-montuur. Mijn Prada past perfect bij mijn Hugo Boss-winterjas, mijn kostuum van Hans Ebbink, mijn nieuwe en elegante colbert van Lavin (speciaal in opdracht van H&M) en de Fundamentals-onderbroeken van WE.

Prada wordt gekenmerkt door krachtig design, slimme details en uitzonderlijk materiaal gebruik. Herkenbaar bij deskundigen en het hebbedingetje van lifestyle-types. Tof op uw leeftijd een Prada, merkte een jonge vrouw terloops op. Ik plaatste haar opmerking in mijn geheime trofeekast.

 

Mijn Prada en mijn kleding behoren tot de categorie “exclusieve” massamode. In de markt gezet door een slimme verkoopstrategie voor mensen zoals ik die qua financiële bestedingsruimte niet kunnen behoren bij de happy few van de mode. Ik pas in de periferie van het profiel van Arnhem modestad. Om aan de goedlopende en winstgevende bedrijfstak, die verweven is met de grote industrie en die sponsors aan zich kan binden, een locale impuls te geven gaan Arnhem en de Provincie Gelderland de ontwikkeling van mode subsidiëren met € 2.700.000,--.

 

Geheel in de geest van de tijd gaat deze focus op mode ten koste van een ander segment in de culturele infrastructuur. Het is vooral de beeldende kunst die de rekening betaalt, lijkt nu. Het Centrum Beeldende Kunst Gelderland is reeds geliquideerd. Rond de volgende Sonsbeek-tentoonstelling en -manifestatie is het ijzig stil. Het Museum voor Moderne Kunst moet zwaar bezuinigen. De kunst in de openbare ruimte en het publieke domein gaat verdwijnen als de voortekenen ons niet bedriegen. De 1%-regeling bedoeld om kunst, architectuur en stedenbouw aan elkaar te verbinden - een typische taak van de overheid - wordt door de gemeente Arnhem naar verluid binnenkort afgeschaft.

 

Er ontbreekt in Arnhem een overkoepelende adviescommissie kunst in de openbare ruimte die nog enige invloed had kunnen uitoefenen op de voorgenomen wijziging van het beleid en de besluitvorming. Niet alleen wordt zo de kunst soepel buitenspel gezet maar ook zijn de democratische gedragsregels met voeten getreden.

De gevolgen? Een praktijkvoorbeeld.

 

Ik was als adviseur in 2010 betrokken bij een grote opdracht van de gemeente Arnhem voor de renovatie van Presikhaaf waar kunst een prominente rol zou moeten spelen. In 2006 gestart en door politiek mismanagement en de daaruit voortvloeiende vertragingen in besluitvorming niet van de grond gekomen. De huidige wethouder voor cultuur heeft na zijn aantreden de opdracht geparkeerd met het argument dat hij zich wilde beraden op een nieuw samenhangend kunstbeleid. Daarna werd het stil heel stil.

 

Tot plotsklaps de ambtelijk secretaris van de kunstcommissie Presikhaaf recent het volgende rondmailde. Ik citeer: “Het College van B&W heeft besloten de Raad voor te stellen alle budgetten die voortkomen uit de percentageregeling (1%-regeling) weg te bezuinigen.” En de secretaris vervolgt: “Maar, zelfs als de Raad op 11 april 2011 het besluit niet overneemt is er geen tijd de kunstopdracht te organiseren en realiseren.” Met andere woorden: dit is het onverwacht en voortijdig einde van de kunstopdracht Presikhaaf.

 

Daarmee spoelen tonnen euro’s bestemd voor de bewoners van Presikhaaf en de kunst richting het afvoerputje.

 

Inspraaktekst CBKG en Slag voor Arnhem

 

Mijn naam is Marlies Leupen. Ik sta hier als voorzitter van Slag voor Arnhem, het platform van beeldende kunstenaars die zich inzetten voor een vitaal kunstklimaat in Arnhem en als voorzitter van de GBK, de beroepsvereniging voor professionele kunstenaars in Gelderland.

 

Het college heeft u een aantal opties voorgelegd om tot een bezuiniging van 25 miljoen op de gemeentelijke begroting te komen. In het deelprogramma 7.1 ‘Bloeiende kunst en cultuur’ worden drie opties genoemd die de beeldende kunst onoverkomelijk zouden raken:

 

1   Verlagen van subsidies voor organisaties in het middensegment van de beeldende kunst.

2   Verminderen van incidentele subsidies voor culturele activiteiten.

3   Laten vervallen van de 1% bouwsomregeling waarmee kunstopdrachten bij nieuwbouwprojecten worden gefinancierd.

 

Ik licht u graag toe waarom deze bezuinigingsvoorstellen desastreus zijn voor de beeldende kunst.

 

Allereerst het verlagen van subsidies voor het middensegment van de beeldende kunst. Uit de evaluatie van de nota Focus die de DSP-groep in opdracht van de gemeente uitvoerde, bleek dat er in de periode 2005 t/m 2008 sprake was van scheefgroei in de gemeentelijke ondersteuning van het middensegment beeldende kunst ten opzichte van het topsegment. De nota Bronnen had deze ongelijkheid moeten opheffen, maar is nooit vastgesteld. Nog verder bezuinigen op de toch al zeer beperkte subsidies zou de organisaties in het middensegment van de beeldende kunst buiten spel zetten. Dat zou vergaande gevolgen hebben op de samenhang binnen de creatieve keten die nodig is voor een bloeiende creatieve economie in de stad.

 

Vervolgens het verminderen van incidentele subsidies voor culturele activiteiten. Het op projectbasis ondersteunen van vernieuwende en veelbelovende initiatieven op het gebied van beeldende kunst brengt beweging en inspiratie in de stad. Het gaat om extra activiteiten van bestaande grote organisaties die zonder deze financiële ondersteuning niet zouden worden ondernomen én om activiteiten van kleine(re) initiatieven die zonder deze subsidie in zijn geheel niet mogelijk zijn.

 

Bezuiniging op deze incidentele subsidies zal leiden tot vermindering van het aanbod aan bijzondere activiteiten in de stad. De aantrekkingskracht van Arnhem als aantrekkelijke culturele centrumgemeente wordt hiermee aantoonbaar aangetast.

 

Tot slot het laten vervallen van de 1% bouwsomregeling waarmee kunstopdrachten bij nieuwbouwprojecten worden gefinancierd. Arnhem wil graag gezien worden als creatieve stad. Kunst in de openbare ruimte is daar een gezichtsbepalende factor in, niet alleen voor kenners, maar ook voor bewoners en bezoekers. Niet alleen in het centrum, maar juist ook in de buitenwijken. Met de 1% bouwsomregeling kan Arnhem zich als creatieve stad tonen. Door dit toch al beperkte budget weg te bezuinigen verliest Arnhem de kans om de stad culturele impact te geven en samen met andere partijen gebieden in ontwikkeling leefbaar te houden.

 

Slag voor Arnhem en de Gemeenschap Beeldende Kunstenaars vragen uw aandacht voor de beeldende kunst in de stad. De autonome kunsten vervullen de rol van aanjager, katalysator en visionair in de creatieve keten. Zonder die autonome kunsten missen mode & vormgeving hun voedingsbodem. Daarom raadsleden: koester de beeldende kunst als inspiratiebron, doe Arnhem niet tekort!

 

Dank voor uw aandacht.

 

Slag voor Arnhem | slagvoorarnhem@gmail.com

 

Gemeenschap Beeldende Kunstenaars | info@gbk.nl

 

Marlies Leupen