Afgelopen vrijdag ben ik naar Hamlet van Toneelgroep Oostpool geweest in de Schouwburg van Arnhem. Een hele indrukwekkende voorstelling, 2,5 uur ademloos gekeken! Een aanrader! Wel viel me op dat ik ook het geluid uit de Kleine Zaal van de Schouwburg kon horen...

(Gelderlander 18-10-2010) door Martin Hermens

Eigenzinnige en gevaarlijke ‘ Hamlet’ van Oostpool

Wat een wrede moeder. Vlak na de moord op haar man, de koning van Denemarken, hertrouwt Gertrude met diens broer en moordenaar. Zoon Hamlet treurt, maar zij zegt hem dat hij zijn nutteloze smart moet overwinnen. Doodgaan, zo redeneert ze, hoort bij het leven. Ze ziet niet graag dat Hamlet’s verdriet haar verdere geluk verstoort. De gruwelijkheid van dat soort ei genbelang zit verankerd in deze Hamlet van Toneelgroep Oostpool. Regisseur Marcus Azzini grijpt te rug naar de tijd waarin Shakespea re zijn meesterwerk schreef. Ook toen zorgden grote veranderingen voor veel sociale onrust waardoor de mens opnieuw zijn plek in de samenleving moest zien te vinden. Wie dan eigenbelang voorop stelt, neemt gevaarlijke risico’s.

Samen met vertaler en bewerker Joeri Vos maakt Azzini ‘Hamlet’ ra zend actueel. Het verhaal blijft in tact, maar klinkt nu in frisse taal.

Met speelse zinnen maakt Vos zijn Engelse inspiratiebron hip. Hij schotelt scherpe commentaren op onze tijd voor, met een nadruk op de functie van theater daarin. Uit spraken als ‘culturele verrotting’ in een ‘verlepte tijd vol zeepbellen’ zorgen voor een onmiskenbare po litieke lading. Niet eerder zat in Hamlet zoveel humor. Azzini speelt daarmee een eigenzinnig, gevaarlijk spel, waar aan het drama soms ten onder dreigt te gaan. Toch is zijn bedoe ling duidelijk: we moeten ons hoofd erbij houden om te voorko men dat de samenleving ont spoort. Het fameuze ‘zijn of niet zijn, dat is de vraag’ klinkt bij Azzi ni als de meest geestige zin ooit uit de toneelliteratuur. Hamlet-ver tolker Sanne den Hartogh zet in de daaropvolgende monoloog met een iedereen weer op scherp.

Den Hartogh is een ideale Hamlet. Hij verzandt niet in dramatische poses van iemand die wordt aange spoord tot wraakneming, maar zoekt het in psychologische verfij ning. Zijn Hamlet, die juist het goe de in de mensheid wil zien, kijkt met steeds grotere verbazing naar de dolgedraaide wereld om hem heen. In die innerlijke strijd van de prins laat Den Hartogh prach tig zien hoe flinterdun de grens tussen goed en kwaad is.

‘ Wat blijft, is wat zich aanpast aan de tijd’, zegt een van de persona ges aan het eind. Azzini onder streept dat krachtig met een intri gerende slotscène waarin gruwe lijk bloedvergieten de finale be reikt. Tegen die tijd is het lachen om alle grappen al lang vergaan.